Hoe zorgen we ervoor dat mensen zich thuis voelen in Nederland, met hun geloof, achtergrond en identiteit? Tijdens mijn bezoek aan Mensen met een Missie stond die vraag voor mij centraal. Ik mocht er vertellen over mijn islamitische inspiratie en mijn werk als voorzitter van het Interlevensbeschouwelijk Overleg Zoetermeer (ILOZ). Een ontmoeting over wat ons beweegt en hoe we vanuit verschillende tradities bijdragen aan onze gezamenlijke toekomst.
Het team van Mensen met een Missie kwam twee dagen aan zee bijeen om na te denken over de koers van de organisatie. Onderdeel daarvan was een gesprek over religieuze sensitiviteit en interreligieus werken in Nederland. Ik was uitgenodigd om mijn ervaringen te delen en inzicht te geven in de verscheidenheid binnen de islamitische gemeenschap.
Voor mij komen deze onderwerpen samen in mijn dagelijks werk: mensen bij elkaar brengen, ruimte maken voor verschillende overtuigingen en samen verantwoordelijkheid nemen voor de samenleving.
Mijn geloof als bron van betrokkenheid
Mijn inzet begint bij mijn islamitische geloof. De Koran roept op tot rechtvaardigheid, barmhartigheid en het leren kennen van elkaar. In de overleveringen over de profeet Mohammed krijgt die verantwoordelijkheid een dagelijkse betekenis: aandacht voor je buren, zorg voor mensen die het moeilijk hebben en zorgvuldig omgaan met de waardigheid van de ander.
Die waarden inspireren mij om actief bij te dragen aan de samenleving waarin ik leef. Mijn geloof gaat voor mij ook over de vraag: wat hebben anderen aan mijn aanwezigheid? Luister ik? Ben ik beschikbaar wanneer iemand hulp nodig heeft? Maak ik ruimte voor iemand wiens stem minder wordt gehoord?
Vanuit die overtuiging zet ik mij in voor interlevensbeschouwelijke ontmoeting. Mijn identiteit geeft mij een basis van waaruit ik anderen met openheid tegemoet kan treden.
Ontmoeting maakt samenleven mogelijk
Binnen ILOZ werken we met mensen uit verschillende religieuze en levensbeschouwelijke gemeenschappen. Samen met maatschappelijke partners organiseren we ontmoetingen waarin inwoners ervaringen delen en elkaar beter leren kennen.
Aan een gezamenlijke tafel krijgt een maatschappelijk onderwerp een menselijk gezicht. Achter een overtuiging verschijnt iemand met een gezin, zorgen, herinneringen en verwachtingen. Je ontdekt waar je elkaar herkent en waar verschillen blijven bestaan.
Ook dat laatste hoort erbij. Samenleven vraagt dat we met verschillen kunnen omgaan. Dat we vragen durven stellen en blijven luisteren wanneer een antwoord ons verrast of ongemakkelijk maakt.
Daarom vind ik structureel interlevensbeschouwelijk overleg zo belangrijk. Vertrouwen groeit door herhaald contact. Wanneer je elkaar al kent, kun je elkaar gemakkelijker opzoeken als er spanning of verdriet ontstaat. De verbinding die we vandaag opbouwen, helpt ons om morgen moeilijke gesprekken te voeren.
De islam in Nederland kent vele stemmen
Tijdens mijn bijdrage bij Mensen met een Missie vertelde ik ook over de organisatie van de islam in Nederland. Er zijn verschillende gemeenschappen, culturele achtergronden, religieuze stromingen en generaties. Die verscheidenheid bepaalt mede hoe mensen hun geloof beleven en hoe zij zich organiseren.
Wie spreekt namens wie? Wat is de rol van een imam, een moskeebestuur of een maatschappelijke organisatie? En welke stemmen horen we minder vaak?
Die vragen zijn belangrijk voor iedereen die samenwerking zoekt. Eén gesprekspartner kan nooit alle ervaringen vertegenwoordigen. Werkelijk kennismaken vraagt dat we meerdere mensen spreken en nieuwsgierig blijven naar hun onderlinge verschillen. Daarbij verdienen jongeren en mensen die buiten gevestigde organisaties actief zijn eveneens een plek aan tafel.
Moslimjongeren verdienen vertrouwen en ruimte
In mijn visie op samenleven hebben jongeren een belangrijke plaats. Ik vind dat we aandacht moeten hebben voor moslimjongeren die ervaren dat zij zich steeds moeten verantwoorden voor hun geloof of achtergrond. Die het gevoel hebben dat hun verbondenheid met Nederland wordt bevraagd, terwijl dit het land is waarin zij opgroeien en hun toekomst willen opbouwen.
Wat betekent het voor een jongere als de vraag of je erbij hoort steeds terugkomt? En hoeveel ruimte blijft er dan over om te ontdekken wie je bent en wat je wilt bijdragen?
Tegelijkertijd mogen we jongeren nooit tot dat gevoel reduceren. Iedere jongere heeft een eigen verhaal, met talenten, ambities en idealen. Religie kan daarin een bron van vertrouwen, zingeving en maatschappelijke inzet zijn.
Ik gun jongeren een samenleving waarin zij hun identiteit niet voortdurend hoeven uit te leggen om serieus genomen te worden. Waarin zij kunnen ervaren: mijn bijdrage telt, mijn stem wordt gehoord en ik mag mede bepalen hoe onze toekomst eruitziet.
Dat vraagt om concrete mogelijkheden. Jongeren uitnodigen om activiteiten mee te organiseren, hen verantwoordelijkheid geven en hun ideeën laten meewegen in beslissingen. Vertrouwen krijgt betekenis wanneer we ernaar handelen.
Verschillende tradities, gedeelde verantwoordelijkheid
De ontmoeting met Mensen met een Missie bood ruimte om stil te staan bij onze inspiratiebronnen. Hun wortels in het katholiek sociaal denken en mijn islamitische achtergrond geven ieder een eigen taal aan begrippen als menselijke waardigheid, solidariteit en zorg voor elkaar.
Daarin liggen mogelijkheden om samen te werken. Mensen zetten zich vanuit hun religieuze traditie en identiteit in voor de Nederlandse samenleving. Zij ondersteunen gezinnen, bezoeken eenzame buurtgenoten, begeleiden jongeren en staan klaar voor mensen die hulp nodig hebben.
Ook vanuit humanistische en andere levensbeschouwelijke overtuigingen leveren mensen zulke bijdragen. We brengen verschillende bronnen van inspiratie mee en kunnen van daaruit samen verantwoordelijkheid dragen.
Ik vind het belangrijk dat we die betrokkenheid herkennen en zichtbaar maken. Zo ontstaat een vollediger beeld van de betekenis die geloof en levensbeschouwing in onze samenleving hebben.
Wat we morgen nodig hebben, begint vandaag
Voor de toekomst hebben we toegankelijke plekken nodig waar mensen elkaar kunnen ontmoeten. Bibliotheken, scholen, buurthuizen en geloofsgemeenschappen kunnen daarin veel betekenen. Even belangrijk zijn mensen en organisaties die tijd blijven investeren in relaties.
Mijn aanwezigheid bij Mensen met een Missie bevestigde voor mij hoe waardevol het is om kennis en ervaringen uit te wisselen. Door elkaar beter te begrijpen, kunnen we bewuster samenwerken en onze goede bedoelingen vertalen naar concrete inzet.
Als moslim en als voorzitter van ILOZ wil ik blijven bijdragen aan een Nederland waarin mensen zich thuis voelen en verantwoordelijkheid nemen voor elkaar. Een samenleving waarin verschillen een plaats krijgen en iedereen de kans heeft om mee te bouwen.
Voor mij begint dat dichtbij: iemand uitnodigen, een vraag stellen, aandachtig luisteren en samen iets ondernemen. Vanuit mijn geloof zet ik die stap naar de ander. Want de toekomst van onze samenleving gaat ons allemaal aan.
dank voor de foto aan Rick Van Der Woud